Kimyasalı Kullanmadan Önce Tehlikesini Okuyabilin
Kimyasal Madde Güvenliği Eğitimi, çalışanların kullandıkları kimyasalların sağlık ve güvenlik tehlikelerini tanımasını, etiketleri ve Güvenlik Bilgi Formlarını (GBF) doğru yorumlamasını ve maruziyeti azaltmaya yönelik güvenli çalışma yöntemlerini öğrenmesini amaçlar.
Erguvan OSGB, eğitimi genel kimya bilgisi üzerinden değil; işletmenizde gerçekten kullanılan ürünler, prosesler ve çalışma koşulları üzerinden planlar. Böylece çalışan, kendi kullandığı kimyasalın etiketini ve GBF'sini iş sırasında nasıl kullanacağını öğrenir.
Kimyasal Madde Güvenliği Eğitimi Nedir?
Bir kimyasalın güvenli kullanımı yalnızca ürün adını bilmekle mümkün değildir. Maddenin hangi tehlikelere sahip olduğu, vücuda nasıl girebileceği, hangi maddelerle birlikte bulunmaması gerektiği ve maruziyet durumunda hangi prosedürün uygulanacağı bilinmelidir.
Kimyasalı Tanımak
Çalışan etiket, piktogram, tehlike ifadeleri ve GBF üzerinden kullandığı ürünün temel risklerini okuyabilir.
Kimyasalla Güvenli Çalışmak
Kullanım, depolama, aktarım, KKD, hijyen ve acil durum kuralları işyerindeki gerçek faaliyetlerle ilişkilendirilir.
Kimyasal Etiketinde Hangi Bilgilere Bakılır?
Kimyasalın ambalajındaki etiket, çalışan için ilk güvenlik bilgi kaynağıdır. Eğitimde yalnızca piktogramların şekli değil, etiket üzerindeki bilgilerin birlikte nasıl yorumlanacağı ele alınır.
Tehlike Piktogramları
Yanıcılık, aşındırıcılık, akut toksisite ve diğer fiziksel veya sağlık tehlikelerini gösteren SEA/GHS piktogramları açıklanır.
Uyarı Kelimesi
Etikette yer alan “Tehlike” veya “Dikkat” ifadelerinin ürünün tehlike iletişimindeki anlamı değerlendirilir.
Tehlike İfadeleri
Ürünün oluşturabileceği tehlikeleri tanımlayan H ifadelerinin nasıl okunacağı ele alınır.
Önlem İfadeleri
Güvenli kullanım, depolama, müdahale ve bertarafla ilişkili P ifadelerinin çalışan açısından ne anlama geldiği açıklanır.
Piktogramı görmek tek başına yeterli değildir
Aynı işaret farklı kimyasallarda farklı tehlike ve korunma gereksinimleriyle birlikte bulunabilir. Etiket, GBF ve yapılan iş birlikte değerlendirilmelidir.
GBF (Güvenlik Bilgi Formu) Nasıl Okunur?
Güvenlik Bilgi Formu, uluslararası kullanımda SDS ve eski terminolojide MSDS olarak da bilinen, kimyasalın tehlikeleri ve güvenli kullanımı hakkında yapılandırılmış bilgiler içeren temel kaynaktır.
GBF toplam 16 bölümden oluşur. Çalışanların her bölümü ezberlemesi yerine, yaptığı iş sırasında hangi bilgiyi nerede bulacağını bilmesi daha değerlidir.
Zararlılık Tanımlanması
Kimyasalın sınıflandırması, etiket unsurları ve temel tehlikeleri hakkında bilgi verir.
İlk Yardım Önlemleri
Soluma, cilt veya göz teması ve yutma gibi maruziyetlerde izlenecek ilk yardım bilgilerini içerir.
Kazara Yayılmaya Karşı Önlemler
Dökülme veya sızıntı durumunda kişisel, çevresel ve temizlemeye ilişkin güvenlik bilgilerini içerir.
Elleçleme ve Depolama
Kimyasalın güvenli kullanımı, saklama şartları ve uyumsuzluklara ilişkin önemli bilgiler sağlar.
Maruziyet Kontrolü / KKD
Maruziyetin kontrolü ve gerekli kişisel koruyucu tedbirlere ilişkin teknik bilgiler bulunur.
Kararlılık ve Tepkime
Kaçınılması gereken durumlar, uyumsuz maddeler ve tehlikeli reaksiyonlarla ilgili bilgiler içerir.
GBF yalnızca İSG dosyasında duran bir belge değildir
Çalışanın kimyasalla güvenli çalışabilmesi için gerekli bilgilerin erişilebilir ve anlaşılabilir olması önemlidir. Eğitimde GBF'nin sahada nasıl kullanılacağı üzerinde durulur.
Kimyasallar Vücuda Hangi Yollarla Girebilir?
Kimyasal riski anlamanın temel adımlarından biri maruziyet yolunu bilmektir. Aynı madde farklı çalışma koşullarında farklı maruziyet biçimleri oluşturabilir.
Soluma
Gaz, buhar, sis, duman veya tozların solunum yoluyla vücuda alınması bazı işlerde önemli maruziyet yollarından biridir.
Deri Teması
Sıvı veya katı kimyasallar doğrudan temas, kirlenmiş yüzey veya uygun olmayan çalışma alışkanlıklarıyla cilde ulaşabilir.
Göz Teması
Sıçrama, aerosol veya kirlenmiş eller üzerinden göz maruziyeti meydana gelebilir.
Yutma
Kirli ellerle yeme-içme, uygun olmayan hijyen uygulamaları veya yanlış kullanım kimyasalın ağız yoluyla alınmasına neden olabilir.
Korunma yöntemi maruziyet yoluna göre değişir
Solunum riskine karşı gereken kontrol yöntemi ile cilt temasına karşı gereken tedbir aynı olmayabilir. Bu nedenle tehlike, maruziyet şekli ve yapılan iş birlikte değerlendirilmelidir.
Kimyasal Risklerde İlk Çözüm KKD midir?
Ortadan Kaldırma
İş için gerekli olmayan tehlikeli kimyasal kullanımının kaldırılıp kaldırılamayacağı değerlendirilir.
İkame
Mümkün olduğunda daha düşük sağlık veya güvenlik riski taşıyan ürün veya proses alternatifleri değerlendirilir.
Teknik Kontroller
Kapalı sistem, lokal havalandırma, izolasyon veya proses kontrolü gibi maruziyeti kaynağında azaltan yöntemler değerlendirilebilir.
Çalışma Yöntemi
Güvenli kullanım prosedürleri, miktar kontrolü, hijyen ve çalışanların erişiminin düzenlenmesi gibi organizasyonel tedbirler uygulanabilir.
KKD
Kalan risklere karşı yapılan işe ve kullanılan kimyasala uygun kişisel koruyucu donanım belirlenir.
Kimyasala Uygun KKD Nasıl Seçilir?
“Kimyasal kullanılıyor, nitril eldiven takın” veya “organik buhar varsa şu filtreyi kullanın” gibi genel kurallar her durum için doğru değildir. Koruyucu ekipman kullanılan maddenin özelliklerine ve yapılan işe göre seçilmelidir.
GBF Bilgisi
GBF'nin özellikle maruziyet kontrolü ve kişisel korunma bölümündeki bilgiler değerlendirmeye temel oluşturur.
Gerçek Çalışma Koşulu
Kimyasalın konsantrasyonu, temas süresi, sıçrama ihtimali, kullanım şekli ve yapılan iş KKD seçiminde dikkate alınmalıdır.
Eldiven malzemesi kimyasala göre doğrulanmalıdır
Aynı eldiven malzemesi bütün kimyasallara karşı aynı korumayı sağlamaz. Üreticinin kimyasal dayanım ve geçirgenlik bilgileri ile işyerindeki risk değerlendirmesi dikkate alınmalıdır.
Kimyasallar Neden Uyumluluğa Göre Depolanır?
Kimyasal depolamada yalnızca raf düzenine veya ürün adına göre sınıflandırma yapmak yeterli değildir. Birbiriyle tehlikeli reaksiyon oluşturabilecek maddelerin birlikte bulunması ek risk yaratabilir.
Uyumsuz Maddeler Ayrılır
GBF'de belirtilen kimyasal uyumsuzluklar dikkate alınarak tehlikeli reaksiyon oluşturabilecek maddelerin uygun şekilde ayrılması gerekir.
Kap ve Etiket Kontrol Edilir
Kimyasallar uygun kaplarda, tanımlanabilir etiketlerle ve işyerinin belirlediği güvenli depolama koşullarında muhafaza edilmelidir.
Kimyasalları alfabetik sıraya dizmek güvenli depolama yöntemi değildir
Depolama düzeni; kimyasalların tehlike özellikleri, reaksiyon potansiyeli ve GBF bilgileri dikkate alınarak oluşturulmalıdır.
Kimyasal Dökülmesi veya Sızıntısında İlk Yaklaşım Ne Olmalıdır?
Dökülen kimyasalın ne olduğu bilinmeden veya gerekli eğitim ve koruyucu önlemler bulunmadan müdahale etmek çalışanı daha büyük bir maruziyet riskiyle karşı karşıya bırakabilir.
Durumu Tanıyın
Dökülen maddenin ne olduğu, tehlike özellikleri ve olayın boyutu güvenli mesafeden değerlendirilir.
Alanı Güvenceye Alın
Yetkisiz kişilerin olay alanına yaklaşması engellenir ve işyerinin acil durum prosedürü uygulanır.
GBF ve Prosedürü Kontrol Edin
Kimyasalın kazara yayılmaya karşı önlemlerine ilişkin GBF bilgileri ve işletmenin müdahale prosedürü esas alınır.
Yetkin Müdahale
Temizlik veya kontrol işlemi yalnızca gerekli eğitim, ekipman ve güvenli çalışma şartları mevcut olduğunda yürütülmelidir.
Bilinmeyen kimyasala rastgele müdahale edilmemelidir
Kimyasalın özellikleri ve reaksiyon ihtimali bilinmeden başka bir maddeyle karıştırmak veya nötralize etmeye çalışmak ilave tehlike oluşturabilir.
Acil durum organizasyonu için Acil Durum ve Tahliye Eğitimi sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Yanıcı Kimyasallar ile Patlayıcı Ortam Riski Aynı Konu mudur?
Bir kimyasalın yanıcı veya parlayıcı olması önemli bir güvenlik tehlikesidir; ancak patlayıcı ortam değerlendirmesi, maddenin havayla patlayıcı atmosfer oluşturma ihtimalini ve çalışma koşullarını ayrıca ele alır.
Kimyasal Güvenlik
Kimyasalın sağlık tehlikeleri, yanıcılık, kullanım, depolama, maruziyet ve çalışan davranışlarını daha geniş kapsamda ele alır.
Patlayıcı Ortam Güvenliği
Patlayıcı atmosfer oluşumu, tutuşturucu kaynaklar, Zone sınıflandırması ve patlamadan korunma tedbirlerine odaklanır.
Patlayıcı atmosfer riski bulunan işyerleri için Patlayıcı Ortam Güvenliği Eğitimi ve Patlamadan Korunma Dokümanı sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Kimyasal Güvenlik Eğitimi Kimler İçin Uygundur?
- Üretim çalışanları: Proseslerde kimyasal kullanan, karıştıran veya kimyasalla temas ihtimali bulunan çalışanlar.
- Bakım ekipleri: Kimyasal içeren sistemlerde bakım, temizlik veya müdahale gerçekleştiren personel.
- Depo çalışanları: Kimyasalların kabulü, depolanması ve sevkiyle ilgilenen ekipler.
- Laboratuvar personeli: Numune, reaktif veya diğer kimyasal maddelerle çalışan personel.
- Temizlik çalışanları: Profesyonel temizlik ürünleri, dezenfektan veya diğer kimyasalları kullanan çalışanlar.
- Saha ve ekip yöneticileri: Kimyasal çalışmaların güvenli biçimde yürütülmesini planlayan veya denetleyen yöneticiler.
Eğitimi İşletmenizde Kullanılan Kimyasallara Göre Nasıl Planlıyoruz?
Eğitimin çalışan için anlamlı olabilmesi, örneklerin işyerinde gerçekten kullanılan ürünlerden seçilmesine bağlıdır.
Kimyasal Envanter İncelenir
İşyerinde kullanılan başlıca kimyasallar, çalışan grupları ve kullanım şekilleri belirlenir.
GBF ve Etiketler Kullanılır
Eğitim örnekleri mümkün olduğunda çalışanların sahada gördüğü gerçek ürünlerin etiket ve Güvenlik Bilgi Formlarından oluşturulur.
Göreve Özgü İçerik Hazırlanır
Üretim, depo, laboratuvar, bakım veya temizlik çalışanlarının maruziyet biçimlerine göre eğitim başlıkları farklılaştırılır.
Kimyasal tehlikelerin işyerindeki genel değerlendirmesi için Risk Analizi ve Değerlendirmesi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kimyasal Güvenlik Eğitimi Temel İSG Eğitiminin Yerine Geçer mi?
Hayır. Kimyasal Madde Güvenliği Eğitimi kimyasal maruziyet ve güvenli çalışma yöntemlerine odaklanan işe özgü teknik bir eğitimdir.
Temel İSG Eğitimi ayrıca planlanmalıdır
Çalışanların genel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi için Temel İSG Eğitimi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Diğer teknik eğitimlere ulaşmak için İSG Eğitimleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kimyasal Güvenlik Bilgisini Doğru Kaynaktan Okuyun
Kimyasallarla çalışmalarda eğitim içeriğinin güncel risk değerlendirmesi, GBF'ler ve yürürlükteki kimyasal sınıflandırma-etiketleme sistemiyle uyumlu olması önemlidir.
Kimyasal İş Sağlığı ve Güvenliği
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kimyasal risklere ilişkin mevzuat ve rehberlerini inceleyin.
Resmî Kaynağı İnceleyin →GBF ve Kimyasal Yönetimi
Güvenlik Bilgi Formları, SEA ve kimyasal yönetimine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kaynaklarını inceleyin.
Kimyasal Kaynakları İnceleyin →Ekibimiz
Erguvan OSGB bünyesinde görev yapan iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerini inceleyin.
Ekibimizi İnceleyin →Kimyasal Madde Güvenliği Eğitimi Hakkında Sık Sorulan Sorular
GBF ile MSDS aynı şey midir?
MSDS/SDS uluslararası ve eski kullanımda karşılaşılan terimlerdir. Türkiye'deki güncel resmî terminolojide Güvenlik Bilgi Formu (GBF) ifadesi kullanılır.
Güvenlik Bilgi Formu kaç bölümden oluşur?
GBF 16 bölümden oluşur. Tehlikelerin tanımlanması, ilk yardım, kazara yayılma, elleçleme-depolama, maruziyet kontrolü ve kararlılık-tepkime gibi başlıklar çalışan güvenliği açısından özellikle önemlidir.
Kimyasal etiketteki piktogramlar neyi gösterir?
Piktogramlar kimyasalın fiziksel, sağlık veya çevresel tehlikeleri hakkında görsel bilgi verir. Piktogramların tehlike ve önlem ifadeleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Her kimyasal için aynı eldiven kullanılabilir mi?
Hayır. Eldiven malzemesinin kimyasala karşı dayanımı farklı olabilir. GBF, üretici dayanım bilgileri, temas süresi ve yapılan iş dikkate alınarak uygun koruyucu ekipman seçilmelidir.
Kimyasal dökülmesinde herkes müdahale edebilir mi?
Hayır. Müdahale olayın büyüklüğüne, kimyasalın özelliklerine, işletmenin prosedürüne ve çalışanın eğitim-yetkinliğine göre yürütülmelidir. Bilinmeyen veya kontrol edilemeyen durumlarda acil durum prosedürü uygulanmalıdır.
Kimyasal güvenlik eğitimi Temel İSG Eğitimi yerine geçer mi?
Hayır. Kimyasal güvenlik eğitimi işe özgü teknik bir eğitimdir. Temel İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi ayrıca planlanmalıdır.
Kimyasal güvenlik eğitimi yalnızca kimya fabrikalarına mı gerekir?
Hayır. Kimyasal ürün kullanan üretim, bakım, temizlik, laboratuvar, depo ve benzeri birçok faaliyet alanında çalışanların maruziyet ve görevlerine uygun kimyasal güvenlik bilgisine ihtiyaç duyulabilir.
Kimyasal güvenlik eğitimi için nasıl teklif alabilirim?
Katılımcı sayısını, çalışanların görevlerini ve mümkünse işletmenizde kullanılan başlıca kimyasalları paylaşarak Erguvan OSGB'den işe özgü eğitim planı için teklif talep edebilirsiniz.
Eğitimi çalışanların gerçekten kullandığı ürünlere göre planlayalım
Kimyasal envanterinizi veya kullandığınız başlıca ürünleri paylaşın; çalışan gruplarınıza uygun GBF, etiket, güvenli kullanım ve müdahale odaklı eğitim kapsamını oluşturalım.
Bu kategoride ürün bulunamadı.