
OSGB Hizmeti Almak mı, Bünyede İSG Uzmanı Çalıştırmak mı Daha Avantajlı?
İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmek isteyen işverenlerin karşılaştığı önemli kararlardan biri, OSGB'den hizmet almak mı yoksa kendi bünyesinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi istihdam etmek mi sorusudur.
Her iki yöntem de mevzuatta belirtilen şartlar sağlandığında iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılabilir. Ancak işyerinin çalışan sayısı, tehlike sınıfı, faaliyet alanı ve ihtiyaç duyduğu hizmet süreleri hangi yöntemin daha uygun olduğunu etkiler.
Bu nedenle karar yalnızca aylık hizmet bedeli veya personel maliyetine göre verilmemelidir. Hizmetin sürekliliği, mesleki yeterlilik, saha çalışmaları, sağlık gözetimi ve yasal yükümlülükler birlikte değerlendirilmelidir.
Kısa cevap: OSGB hizmeti, özellikle tam zamanlı iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi ihtiyacı bulunmayan işletmeler için profesyonel destek ve hizmet planlaması açısından avantaj sağlayabilir. Kendi bünyesinde İSG profesyoneli çalıştırmak ise sürekli saha takibi ve yoğun İSG ihtiyacı bulunan işletmelerde uygun olabilir. Tam süreli görevlendirme gereken işyerlerinde ayrıca işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurulmasına ilişkin hükümler dikkate alınmalıdır.
OSGB Hizmeti ile Kurum İçi İSG İstihdamı Arasındaki Farklar
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenler, gerekli niteliklere sahip çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirebilir veya mevzuatta belirtilen şartlarla yetkili hizmet sunucularından destek alabilir.
OSGB ve kurum içi istihdam modellerinin temel farkları aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.
| Değerlendirme | OSGB Hizmeti | Kurum İçi İSG İstihdamı |
|---|---|---|
| Hizmet modeli | Yetkili dış hizmet sunucusu aracılığıyla yürütülür. | İşverenin kendi çalışanları arasından görevlendirme yapılır. |
| Maliyet yapısı | Sözleşme kapsamına ve hizmet sürelerine göre ücretlendirilir. | Maaş, SGK primi, yan haklar ve diğer istihdam giderleri bulunur. |
| Personel yönetimi | İSG profesyonellerinin istihdam süreçleri hizmet sunucusu tarafından yönetilir. | İzin, işe alım ve diğer personel süreçleri işveren tarafından yürütülür. |
| İşyerini tanıma | Düzenli saha ziyaretleri ve kayıtlarla işyerinin riskleri takip edilir. | İşletme içinde görev yapan profesyoneller süreçleri yakından izleyebilir. |
| Uzmanlık desteği | Kuruluşun kadrosuna ve hizmet kapsamına bağlı olarak farklı uzmanlıklardan destek alınabilir. | Görevlendirilen profesyonellerin yetkinliği ve işletmenin organizasyonuna bağlıdır. |
| Hizmet sürekliliği | Personel değişikliklerinde hizmetin sürdürülmesi sözleşme ve organizasyona bağlıdır. | İzin veya personel ayrılığı durumlarında alternatif görevlendirme gerekebilir. |
| İşveren sorumluluğu | İşverenin yasal sorumluluğu devam eder. | İşverenin yasal sorumluluğu devam eder. |
Her iki modelde de belirleyici unsur, hizmetin fiilen ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesidir. Yalnızca görevlendirme veya hizmet sözleşmesinin bulunması, bütün İSG yükümlülüklerinin yerine getirildiği anlamına gelmez.
Bünyede İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi Çalıştırmak Ne Anlama Gelir?
Kurum içi İSG istihdamı, işverenin gerekli mesleki yeterlilik ve belgelere sahip iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimini kendi çalışanları arasından görevlendirmesi anlamına gelir.
Bu model, işyerinin sürekli izlenmesini gerektiren yoğun faaliyetlerde ve tam süreli İSG profesyoneli ihtiyacı bulunan işletmelerde değerlendirilebilir.
Ancak her işyerinde hem iş güvenliği uzmanının hem de işyeri hekiminin tam zamanlı çalışması zorunlu değildir. Görevlendirme süreleri, çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfına göre hesaplanır.
Bünyede İSG Profesyoneli Çalıştırmanın Avantajları
- İşyerinin yakından tanınması: Profesyonellerin üretim süreçlerini, çalışma yöntemlerini ve çalışanların karşılaştığı riskleri düzenli gözlemleyebilmesi.
- Saha çalışmalarının koordinasyonu: İSG faaliyetlerinin işletmenin günlük çalışma düzeniyle birlikte planlanabilmesi.
- Kurumsal bilgi birikimi: İşyerine özgü risklerin, geçmiş olayların ve alınan tedbirlerin kurum içinde takip edilebilmesi.
- Doğrudan iletişim: İşveren, yöneticiler, çalışanlar ve İSG profesyonelleri arasında hızlı iletişim kurulabilmesi.
- Sürekli iyileştirme: Risk değerlendirmesi, eğitim, saha kontrolleri ve düzeltici faaliyetlerin birlikte yönetilebilmesi.
Bünyede İSG Profesyoneli Çalıştırmanın Dezavantajları
- Personel maliyetleri: Maaş, sosyal güvenlik primleri, yan haklar ve diğer istihdam giderlerinin karşılanması.
- Personel devamlılığı: İzin, rapor, işten ayrılma veya görev değişikliği halinde hizmetin kesintisiz sürdürülmesi için planlama yapılması.
- Uzmanlık sınırları: Tek bir profesyonelin bütün teknik veya sektörel konularda uzman olmayabilmesi.
- Mevzuat takibi: Düzenlemelerdeki değişikliklerin ve mesleki gelişmelerin sürekli takip edilmesi ihtiyacı.
- Organizasyonel ihtiyaçlar: Tam süreli görevlendirme gereken durumlarda işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurulması gibi ilave yükümlülükler.
Bu dezavantajlar kurum içi istihdamın her zaman daha maliyetli veya daha az etkili olduğu anlamına gelmez. Özellikle büyük ve yoğun faaliyet gösteren işletmelerde kurum içi model uygun bir seçenek olabilir.
OSGB Hizmeti Almak İşletmelere Ne Sağlar?
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB), işyerlerine mevzuatta tanımlanan yetkileri kapsamında iş güvenliği uzmanlığı, işyeri hekimliği ve gerekli diğer iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunan yetkili kuruluşlardır.
OSGB modeli, işletmenin kendi bünyesinde ihtiyaç duyduğu bütün İSG profesyonellerini istihdam etmek yerine, gerekli hizmetleri dışarıdan alabilmesine imkân tanır.
Hizmet kapsamı, işyerinin tehlike sınıfına, çalışan sayısına, faaliyet özelliklerine ve mevzuatta belirtilen asgari görevlendirme sürelerine göre planlanır.
OSGB Hizmeti Almanın Avantajları
- Planlanabilir hizmet maliyeti: İşletmenin ihtiyaç duyduğu hizmet kapsamına göre sözleşme yapılabilir.
- Personel istihdam yükünün azaltılması: Dışarıdan sağlanan İSG profesyonelleri için doğrudan maaş ve personel yönetimi süreçleri oluşmaz.
- Profesyonel hizmet desteği: İş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hekimliği süreçleri yetkili profesyoneller tarafından yürütülebilir.
- Mevzuat takibi: OSGB'nin hizmet organizasyonu kapsamında güncel İSG düzenlemeleri ve görevlendirme şartları takip edilebilir.
- Saha çalışmalarının planlanması: Risk değerlendirmesi, saha incelemeleri, eğitimler ve sağlık gözetimi hizmet kapsamına uygun şekilde koordine edilebilir.
- Hizmet devamlılığının desteklenmesi: Personel değişikliklerinde kuruluşun organizasyon yapısına göre alternatif görevlendirmeler planlanabilir.
Ancak bir OSGB'nin bünyesinde birden fazla uzman bulunması, her müşterinin bütün uzmanlardan sınırsız destek alacağı anlamına gelmez. Sunulacak hizmetler sözleşme, personel yetkinliği ve mevzuat kapsamında belirlenir.
OSGB Hizmeti Almanın Dezavantajları Var mı?
OSGB hizmetinin uygunluğu, kuruluşun organizasyon yapısına ve hizmetin işyerinin ihtiyaçlarıyla ne kadar örtüştüğüne bağlıdır.
Değerlendirilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Saha ziyaretlerinin yeterliliği: Görevlendirilen profesyonellerin işyerine ayrılan sürelerde gerekli çalışmaları gerçekleştirmesi.
- İşyerini tanıma süreci: OSGB profesyonellerinin işletmenin üretim yöntemlerini ve özel risklerini doğru değerlendirmesi.
- İletişim ve koordinasyon: Tespit edilen eksikliklerin işverene zamanında iletilmesi ve alınan tedbirlerin takip edilmesi.
- Personel değişiklikleri: Görevlendirilen uzman veya hekimin değişmesi halinde hizmetin ve bilgi aktarımının devam ettirilmesi.
- Hizmet kapsamı: Sözleşmeye dahil olan çalışmalarla ayrıca ücretlendirilen hizmetlerin açık şekilde belirlenmesi.
Doğru OSGB seçimi, yalnızca en düşük fiyat teklifini değerlendirmek değildir. Hizmet kalitesi, saha çalışmaları, personel yeterliliği ve işyerinin ihtiyaçlarına uygun organizasyon birlikte incelenmelidir.
OSGB mi, Bünyede Uzman mı Daha Ekonomik?
İSG hizmetlerinin maliyeti işyerinin çalışan sayısına, tehlike sınıfına, hizmet süresine ve ihtiyaç duyulan ek çalışmalara göre değişebilir.
OSGB modelinde maliyet çoğunlukla sözleşmeyle belirlenen hizmet bedelinden oluşurken kurum içi istihdamda personel giderleri ve organizasyon maliyetleri öne çıkar.
| Maliyet Kalemi | OSGB Hizmeti | Kurum İçi İstihdam |
|---|---|---|
| Uzman ve hekim hizmeti | Sözleşme kapsamında ücretlendirilir. | Personel ücretleri ve işveren maliyetleri bulunur. |
| SGK ve yan haklar | Dış hizmet personelinin istihdam giderleri OSGB organizasyonundadır. | İşveren tarafından karşılanır. |
| İzin ve personel değişimi | Hizmet sağlayıcının organizasyonu ve sözleşme şartları belirleyicidir. | İşletmenin insan kaynakları süreçleriyle yönetilir. |
| Ek tetkik ve ölçümler | Sözleşme kapsamına göre ayrıca ücretlendirilebilir. | İşletmenin kendi organizasyonuna veya dışarıdan aldığı hizmetlere bağlıdır. |
| Operasyonel koordinasyon | OSGB ve işveren arasında yürütülür. | İşletme içinde organize edilir. |
Az çalışanı bulunan ve sınırlı aylık İSG hizmet süresine ihtiyaç duyan işletmeler açısından OSGB hizmeti ekonomik bir seçenek olabilir. Bununla birlikte yüksek çalışan sayısına sahip ve yoğun saha faaliyetleri bulunan işletmelerde kurum içi istihdamın toplam maliyeti ve sağlayacağı faydalar ayrıca değerlendirilmelidir.
En doğru maliyet karşılaştırması, aynı kapsam ve aynı hizmet süreleri üzerinden yapılmalıdır.
Hangi İşyerleri İçin OSGB Daha Avantajlı Olabilir?
OSGB modeli, özellikle gerekli uzmanlık desteğini kendi bünyesinde sürekli olarak bulundurmayan işletmeler için değerlendirilebilir.
- Küçük ve orta ölçekli işletmeler: Tam süreli İSG profesyoneli ihtiyacı bulunmayan işyerleri.
- Çalışan sayısı değişken işletmeler: Hizmet sürelerini mevcut çalışan sayısına göre planlaması gereken firmalar.
- Hizmet sektörü işletmeleri: Ofis, mağaza, depo ve diğer faaliyetlerde İSG hizmetlerini dışarıdan almak isteyen işletmeler.
- Proje bazlı çalışan işletmeler: Mevzuat ve faaliyet koşullarına uygun olmak kaydıyla dönemsel İSG ihtiyaçları bulunan işyerleri.
- Profesyonel destek ihtiyacı bulunan işletmeler: İş güvenliği ve sağlık gözetimi süreçlerini yetkili hizmet sunucusuyla koordine etmek isteyen firmalar.
Ancak işyerinin yalnızca az tehlikeli veya tehlikeli sınıfta bulunması, OSGB'nin otomatik olarak daha avantajlı olduğu anlamına gelmez. Çalışan sayısı, toplam hizmet süresi ve özel çalışma koşulları da dikkate alınmalıdır.
Hangi İşyerlerinde Kurum İçi İSG İstihdamı Daha Uygun Olabilir?
Büyük ölçekli işletmelerde veya yoğun İSG faaliyetlerinin yürütüldüğü işyerlerinde kurum içi görevlendirme önemli avantajlar sağlayabilir.
- Yüksek çalışan sayısına sahip üretim tesisleri,
- Geniş saha alanlarında sürekli faaliyet gösteren işletmeler,
- Farklı üretim hatları ve karmaşık çalışma süreçleri bulunan tesisler,
- Sürekli sağlık gözetimi ve iş güvenliği koordinasyonu gerektiren işletmeler,
- Mevzuata göre tam süreli iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmesi gereken işyerleri.
6331 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamında, belirlenen çalışma süresi nedeniyle tam süreli işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi gereken durumlarda işverenin işyeri sağlık ve güvenlik birimi (İSGB) kurması gerekir.
Bu nedenle tam süreli görevlendirme yükümlülüğü bulunan işletmelerde yalnızca dış hizmet modeli üzerinden karar verilmemeli, İSGB kurulmasına ilişkin şartlar da değerlendirilmelidir.
İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi Çalışma Süreleri Nasıl Belirlenir?
İSG profesyonellerinin işyerinde görev yapması gereken asgari süreler, çalışan sayısına ve işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir.
İş güvenliği uzmanları için mevzuatta çalışan başına aşağıdaki aylık asgari süreler öngörülmektedir:
| Tehlike Sınıfı | İş Güvenliği Uzmanı |
|---|---|
| Az Tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 10 dakika |
| Tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 20 dakika |
| Çok Tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 40 dakika |
İşyeri hekimleri için ise çalışan başına aylık asgari hizmet süreleri aşağıdaki şekildedir:
| Tehlike Sınıfı | İşyeri Hekimi |
|---|---|
| Az Tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 5 dakika |
| Tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 10 dakika |
| Çok Tehlikeli | Çalışan başına ayda en az 15 dakika |
Çalışan sayısı belirli seviyelere ulaştığında tam süreli görevlendirme hükümleri uygulanır. Bu nedenle özellikle büyüyen işletmelerin mevcut görevlendirmelerini ve toplam hizmet sürelerini düzenli olarak kontrol etmesi gerekir.
Hizmet kapsamı hakkında ayrıntılı bilgi için İş Güvenliği Uzmanlığı ve İşyeri Hekimliği Hizmeti sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
OSGB Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
İşverenlerin OSGB seçiminde yalnızca hizmet bedelini değil, hizmetin niteliğini ve işyerinin ihtiyaçlarına uygunluğunu değerlendirmesi gerekir.
- Yetki durumunu kontrol edin: OSGB'nin ilgili mevzuat kapsamında yetkili olduğundan emin olun.
- Personel yeterliliğini inceleyin: Görevlendirilecek iş güvenliği uzmanının belge sınıfının ve işyeri hekiminin yetkisinin uygunluğunu değerlendirin.
- Hizmet sürelerini doğrulayın: Çalışan sayısına ve tehlike sınıfına göre gerekli çalışma sürelerinin planlandığını kontrol edin.
- Saha çalışmalarını değerlendirin: Ziyaretlerin, incelemelerin ve gerekli İSG faaliyetlerinin nasıl yürütüleceğini öğrenin.
- Hizmet kapsamını netleştirin: Risk değerlendirmesi, eğitimler, sağlık tetkikleri ve ek hizmetlerin sözleşmedeki durumunu inceleyin.
- İletişim süreçlerini belirleyin: Tespit edilen uygunsuzlukların nasıl bildirileceğini ve düzeltici faaliyetlerin nasıl takip edileceğini değerlendirin.
- Hizmet devamlılığını sorgulayın: Personel değişikliklerinde ve izin dönemlerinde görevlendirmelerin nasıl sürdürüleceğini öğrenin.
Doğru OSGB seçimi, işyerinin risklerine uygun profesyonel desteğin alınmasını ve İSG hizmetlerinin planlı şekilde yürütülmesini kolaylaştırabilir.
OSGB'den Hizmet Almak İşverenin Sorumluluğunu Ortadan Kaldırır mı?
Hayır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin dışarıdan alınması, işverenin yasal sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
İş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri, görevleri kapsamında tespit ettikleri eksiklikleri ve alınması gereken tedbirleri işverene bildirir.
İşveren ise gerekli tedbirlerin alınmasını, çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunmasını ve işyerindeki İSG süreçlerinin uygun şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlüdür.
Bu nedenle OSGB hizmeti, işverenin sorumluluğunu devrettiği bir yöntem veya ceza almama garantisi olarak değerlendirilmemelidir.
Sık Sorulan Sorular
OSGB hizmeti almak mı, bünyede iş güvenliği uzmanı çalıştırmak mı daha avantajlı?
İşyerinin çalışan sayısına, tehlike sınıfına ve ihtiyaç duyduğu hizmet sürelerine göre değişir. OSGB hizmeti, tam süreli İSG profesyoneli gereksinimi bulunmayan işletmeler için avantajlı olabilir. Yoğun saha faaliyeti bulunan veya tam süreli görevlendirme gereken işyerlerinde ise kurum içi istihdam uygun bir seçenek olabilir.
OSGB hizmeti almak zorunlu mu?
Her işyeri için OSGB ile sözleşme yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. İşverenler, mevzuattaki şartları sağlayarak kendi çalışanları arasından görevlendirme yapabilir veya yetkili hizmet sunucularından hizmet alabilir. Bazı küçük az tehlikeli işyerlerinde ise belirli şartlarla işverenin İSG hizmetlerini üstlenmesine izin verilmektedir.
OSGB mi, kurum içi istihdam mı daha ekonomiktir?
Tek bir model her işletme için daha ekonomik değildir. OSGB sözleşme bedelleri ile kurum içi istihdamın maaş, SGK, yan hak ve organizasyon giderleri aynı hizmet kapsamı üzerinden karşılaştırılmalıdır. Çalışan sayısı ve hizmet süreleri maliyet üzerinde belirleyicidir.
OSGB'den hizmet almak işverenin yasal sorumluluğunu kaldırır mı?
Hayır. OSGB'den hizmet alınması işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Gerekli koruyucu tedbirlerin uygulanmasının sağlanması ve işyerindeki risklerin yönetilmesi işverenin sorumluluğundadır.
Hangi işyerlerinde tam zamanlı iş güvenliği uzmanı gerekir?
İş güvenliği uzmanları için tam süreli görevlendirme eşikleri az tehlikeli işyerlerinde 1000, tehlikeli işyerlerinde 500 ve çok tehlikeli işyerlerinde 250 çalışandır. Bu eşiklere ulaşan işyerlerinde tam süreli görevlendirme ve ilgili İSGB yükümlülükleri dikkate alınmalıdır.
Bünyede iş güvenliği uzmanı bulunması işyeri hekimi ihtiyacını ortadan kaldırır mı?
Hayır. İş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hekimliği ayrı mesleki görevlerdir. İşyerinin mevzuat kapsamında ihtiyaç duyduğu her iki hizmetin de uygun yöntemle sağlanması gerekir.
OSGB seçerken en önemli kriter nedir?
OSGB'nin yetki durumu, görevlendirilecek profesyonellerin yeterliliği, hizmet süreleri, saha çalışmalarının niteliği, iletişim süreçleri ve sözleşmedeki hizmet kapsamı birlikte değerlendirilmelidir. En düşük fiyat teklifi tek başına yeterli seçim kriteri değildir.
İşletmeniz İçin Doğru İSG Hizmet Modelini Belirleyin
OSGB hizmeti almak ile bünyede İSG profesyoneli çalıştırmak arasında karar verirken yalnızca ilk maliyete odaklanmak doğru değildir. İşyerinin tehlike sınıfı, çalışan sayısı, faaliyet yoğunluğu ve gerekli görevlendirme süreleri birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle kendi bünyesinde tam zamanlı iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi istihdam etme ihtiyacı bulunmayan işletmeler açısından OSGB hizmeti, planlanabilir maliyet ve profesyonel destek yönünden uygun bir seçenek olabilir.
Erguvan OSGB, Çatalca ve İstanbul'daki işletmelerin çalışan sayısı, tehlike sınıfı ve faaliyet özelliklerine göre iş güvenliği uzmanlığı, işyeri hekimliği ve ilgili İSG hizmetlerinin planlanmasına destek sağlar.
İşletmenize uygun hizmet modelini değerlendirmek ve ihtiyaç duyduğunuz İSG hizmetleri hakkında bilgi almak için Erguvan OSGB ile iletişime geçebilirsiniz.