İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrollerinde Neler Değişti? 2026 Rehberi

2026'da İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrollerinde Hangi Kurallar Geçerli?

İş ekipmanı periyodik kontrolü, fabrikalarda kullanılan makine, ekipman ve tesisatların güvenli çalışma koşullarının değerlendirilmesini sağlayan teknik muayene ve testleri kapsar. 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliği, 2026 yılında uygulanacak periyodik kontrol süreçlerine önemli düzenlemeler getirmiştir.

Değişiklikler özellikle İSG-KATİP sözleşmeleri, EKİPNET kayıtları, yetkili kişiler, kontrol raporları ve belirli ekipmanlara yönelik akreditasyon hükümlerini ilgilendirmektedir.

Kısa cevap: 2026 yılında periyodik kontrole tabi iş ekipmanları güncel EK-III hükümlerine göre değerlendirilmelidir. Kontroller yetkili kişilerce yapılmalı, gerekli İSG-KATİP sözleşmeleri kontrol öncesinde onaylanmalı ve raporlar uygun şekilde saklanmalıdır. Belirli ekipmanların akreditasyon yükümlülükleri için 1 Ocak 2027'ye kadar geçiş düzenlemesi bulunmaktadır.

İş Ekipmanı Periyodik Kontrolü Nedir?

İş ekipmanlarının periyodik kontrolü, yönetmelikte belirtilen ekipmanların güvenli kullanım şartlarını sağlayıp sağlamadığını değerlendirmek amacıyla yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilen teknik incelemedir.

Ekipmanın özelliğine göre muayene, ölçüm, fonksiyon testi ve farklı teknik değerlendirmeler yapılabilir. Amaç, çalışanların güvenliğini etkileyebilecek eksiklikleri tespit etmek ve gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktır.

Bakım ile periyodik kontrol aynı işlem değildir. Bakım ekipmanın çalışır durumda tutulmasına yönelik faaliyetleri kapsarken periyodik kontrol, güvenli kullanım koşullarının belirlenen teknik kriterlere göre değerlendirilmesidir. Düzenli bakım yapılması zorunlu periyodik kontrolün yerine geçmez.

2026 İş Ekipmanı Yönetmeliğinde Neler Değişti?

23 Aralık 2025 tarihli düzenlemeyle İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin çeşitli maddeleri ve EK-III bölümü güncellenmiştir.

Bu değişiklikler bütün ekipmanları aynı şekilde etkilemez. İşletmeler, kullandıkları ekipmanların güncel yönetmelikteki kapsamını ve özel hükümlerini ayrı ayrı incelemelidir.

İSG-KATİP Sözleşmesi Ne Zaman Yapılmalı?

Kapsam dahilindeki periyodik kontrol hizmetinden en geç bir gün önce işveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenmeli ve karşılıklı onaylanmalıdır.

Yalnızca kontrol randevusu oluşturulması yeterli değildir. Sözleşmenin sistemde tamamlandığı doğrulanmalıdır. EK-III kapsamında zorunlu kontrole tabi olmayan ekipmanların isteğe bağlı kontrolünde ise yönetmelikte belirtilen sözleşme ve rapor şekli istisnası uygulanabilir.

EKİPNET Nedir?

EKİPNET, periyodik kontrollerin kayıt, takip ve izlenmesi amacıyla İSG-KATİP içerisinde kullanılan modüldür. İşverenler, hizmet alacakları kişinin ilgili ekipman grubundaki yetkisini ve gerekli kayıtlarını kontrol etmelidir.

Hangi İş Ekipmanları Periyodik Kontrole Tabidir?

Yönetmeliğin EK-III tablolarında bulunan ekipmanlar ve ekipman grupları zorunlu periyodik kontrol kapsamındadır. Fabrikalarda sık karşılaşılan örnekler şunlardır:

• Basınçlı kaplar: Kompresör hava tankları, buhar kazanları ve ilgili sistemler.
• Kaldırma ekipmanları: Vinçler, caraskallar ve ilgili kaldırma araçları.
• Elektrik tesisatları: Topraklama, yıldırımdan korunma ve diğer ilgili tesisatlar.
• Üretim tezgâhları: EK-III kapsamında belirtilen tezgâhlar.
• Endüstriyel raf ve kapılar: Yönetmelikte tanımlanan ilgili ekipmanlar.
• İş makineleri: EK-III tablolarında bulunan iş makineleri.

Bu gruplardaki her ekipmanın aynı kontrol yöntemine veya süresine tabi olduğu düşünülmemelidir. Fabrikalarda ekipman envanterinin güncel tutulması, doğru kontrol takviminin hazırlanmasını kolaylaştırır.

İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrol Süreleri Ne Kadardır?

Periyodik kontrol süreleri ekipmanın türüne, ilgili teknik standartlara ve yönetmeliğin güncel EK-III hükümlerine göre belirlenir. Bütün ekipmanlar için geçerli tek bir kontrol süresi bulunmaz.

Özellikle 2025 değişikliğiyle bazı ekipmanların kontrol dönemi veya uygulanacak değerlendirme koşulları güncellenmiştir.

Katodik koruma tesisatlarında, standartlarda farklı süre belirtilmediği durumda uygulanan kontrol dönemi 2025 değişikliğiyle altı aydan bir yıla çıkarılmıştır.

Ayrıca önemli bakım ve onarımlar, belirli yer değişiklikleri veya ekipmanın güvenliğini etkileyen olaylar sonrasında normal kontrol dönemi beklenmeden yeniden kontrol gerekebilir.

Önemli: Kontrol süresi belirlenirken ekipmanın yönetmelikteki karşılığı, güncel EK-III tablosu, dipnotlar ve teknik standartlar birlikte değerlendirilmelidir. Örnek tablolar tek başına yasal kontrol takvimi yerine kullanılmamalıdır.

Periyodik Kontrolleri Kimler Yapabilir?

Periyodik kontroller, ilgili ekipman için yönetmelikte belirtilen mesleki niteliklere ve gerekli yetkilere sahip kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.

Ekipmanın türüne göre makine mühendisleri, elektrik mühendisleri, ilgili mühendislik disiplinleri veya yönetmelikte belirtilen teknik personel görev alabilir.

Ancak yalnızca meslek unvanına sahip olmak bütün ekipmanları kontrol etme yetkisi sağlamaz. İşveren, kontrolü gerçekleştirecek kişinin ilgili ekipman grubundaki yetkisini ve gerekli sistem kayıtlarını doğrulamalıdır.

Periyodik Kontrol Raporunda Hangi Bilgiler Bulunmalı?

Periyodik kontrol raporu, ekipmanın teknik durumunu, gerçekleştirilen incelemeleri ve tespit edilen uygunsuzlukları ortaya koymalıdır.

Raporda ekipmanın kimlik bilgileri, kontrol tarihi, uygulanan yöntemler, değerlendirme sonuçları ve kontrolü gerçekleştiren yetkili kişinin bilgileri bulunmalıdır. Gerekli EKİPNET kayıt numarası ve diğer mevzuat şartları da karşılanmalıdır.

Raporlar uygun şekilde imzalanmalı ve saklanmalıdır. Mevzuata uygun güvenli elektronik imzayla oluşturulan elektronik kayıtlar da kullanılabilir.

Hafif ve Ağır Kusur Ne Anlama Gelir?

Bakanlığın kusur sınıflandırması içeren teknik kontrol kriterlerinde uygunsuzluklar hafif veya ağır kusur olarak değerlendirilebilir.

Ağır kusurlu ekipman, tespit edilen kusurlar giderilmeden çalıştırılamaz. Hafif kusurlar ise ilgili kriterlere uygun biçimde takip edilmeli ve gerekli işlemler gerçekleştirilmelidir.

Bu sınıflandırmanın bütün ekipmanlarda otomatik olarak uygulanmadığı, ilgili ekipmana ait Bakanlık kontrol kriterlerinin esas alınması gerektiği unutulmamalıdır.

2027'ye Kadar Hangi Geçiş Hükümleri Bulunuyor?

23 Aralık 2025 tarihli değişiklik, belirli ekipmanlar için akreditasyon yükümlülüklerini genişletmiştir. Yeni düzenlemede özellikle aşağıdaki ekipmanlar öne çıkmaktadır:

• Hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları
• Buhar kazanları
• Kablolu taşıma tesisatları
• Sütunlu çalışma platformları

Yönetmeliğin Geçici 6. maddesi uyarınca, Ek 2'nin birinci fıkrasına eklenen ilgili akreditasyon hükümleri 1 Ocak 2027 tarihine kadar uygulanmayacaktır.

Bu düzenleme, bütün iş ekipmanlarının periyodik kontrollerinin 2027'ye ertelendiği anlamına gelmez. Mevcut kontrol yükümlülükleri devam eder.

İlgili ekipmanlara ait, geçiş tarihinden önce usulüne uygun düzenlenmiş periyodik kontrol raporları ise kendi geçerlilik süreleri boyunca kullanılabilir.

Bunun yanında rüzgâr türbinlerindeki kaldırma donanımları için TS EN 81-44 standardına yönelik ayrı bir geçiş hükmü bulunmuş ve bu düzenlemenin geçiş tarihi 1 Şubat 2026 olarak belirlenmiştir.

Fabrikalar 2026 Periyodik Kontrol Sürecini Nasıl Planlamalı?

Çok sayıda makine ve tesisat bulunan fabrikalarda kontrollerin önceden planlanması, üretim ve bakım faaliyetlerinin daha düzenli yürütülmesine yardımcı olur.

İşletmeler aşağıdaki adımları izleyebilir:

1. Makine, ekipman ve tesisat envanterini güncelleyin.
2. EK-III kapsamında kontrole tabi ekipmanları belirleyin.
3. Son kontrol tarihlerini ve mevcut raporları inceleyin.
4. Yetkili kişileri ve gerekli İSG-KATİP sözleşmelerini doğrulayın.
5. Kontrolleri üretim ve bakım programına uygun planlayın.
6. Raporlarda belirtilen uygunsuzlukları takip edin.
7. 2027 geçiş hükümlerinden etkilenen ekipmanları ayrıca değerlendirin.

Örneğin kompresörlerin, kaldırma ekipmanlarının ve elektrik tesisatlarının kontrol tarihleri ayrı izlenebilir. Bu çalışmaların yıllık İSG çalışma planına dahil edilmesi, sorumlulukların ve tamamlanan işlemlerin takip edilmesini kolaylaştırır.

İşverenin Periyodik Kontrollerdeki Sorumlulukları Nelerdir?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Periyodik kontrol hizmetinin dışarıdan alınması, işverenin ekipmanların güvenli kullanımına ilişkin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

İşveren gerekli kontrollerin yapılmasını sağlamalı, raporları uygun şekilde saklamalı ve belirlenen uygunsuzlukların giderilmesini takip etmelidir.

Özellikle ciddi güvenlik eksikliklerinde yalnızca yeni kontrol tarihi belirlenmesi yeterli değildir. Riskin niteliğine uygun koruyucu tedbirler gecikmeden uygulanmalıdır.

Erguvan OSGB İşletmelere Nasıl Destek Sunar?

İş ekipmanlarının güvenli kullanımı, fabrikalarda yürütülen iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının önemli bir parçasıdır.

Erguvan OSGB, iş güvenliği uzmanlığı ve ilgili İSG hizmetleri kapsamında işletmelerin çalışma ortamındaki riskleri değerlendirmesine, önleyici faaliyetleri planlamasına ve iş güvenliği süreçlerini takip etmesine destek sunar.

Özellikle büyük fabrikalarda ekipman envanterinin değerlendirilmesi, kontrol takvimlerinin izlenmesi ve raporlarda belirtilen uygunsuzlukların takip edilmesi önemlidir.

Periyodik kontrollerin teknik olarak gerçekleştirilmesi ise mevzuatta belirtilen yetkili kişiler veya gerekli koşulları sağlayan kuruluşlar tarafından yapılmalıdır.

İlgili hizmetler hakkında İş Güvenliği Hizmetleri ve Risk Analizi ve Değerlendirmesi sayfalarımızdan bilgi alabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İşletmeniz İçin İş Güvenliği Hizmet Teklifi Alın

Fabrikanızdaki makinelerin ve iş ekipmanlarının güvenli kullanımına ilişkin riskleri, önleyici faaliyetleri ve iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini Erguvan OSGB ile değerlendirebilirsiniz.

İş güvenliği uzmanlığı, risk değerlendirmesi, işyeri hekimliği ve çalışan sağlığı hizmetlerini işletmenizin ihtiyaçlarına uygun şekilde planlayabilirsiniz.

Özellikle çok sayıda çalışanı ve ekipmanı bulunan üretim tesislerinde, İSG faaliyetlerinin koordineli yürütülmesi önemlidir.

İşletmenizin faaliyet alanını, çalışan sayısını, tehlike sınıfını ve bulunduğu bölgeyi paylaşmanız, ihtiyaçlarınıza uygun hizmet teklifinin hazırlanmasını kolaylaştıracaktır.

İşletmeniz İçin OSGB ve İş Güvenliği Teklifi Alın

Kaynaklar ve Mevzuat Bilgileri

Bu içerik, 23 Aralık 2025 tarihli yönetmelik değişikliği ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamaları dikkate alınarak hazırlanmıştır.

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – 23 Aralık 2025 Yönetmelik Değişikliği Açıklaması
• Resmî Gazete – 23 Aralık 2025, Sayı 33116, Yönetmelik Değişikliği Metni
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı – İş Ekipmanları Portalı

Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kontrol kapsamı, periyotlar, yetkili kişiler ve geçiş hükümleri yürürlükteki mevzuata göre değerlendirilmelidir. Uygulama öncesinde güncel düzenlemeler ve yetkili teknik personelin değerlendirmeleri esas alınmalıdır.